TS'OKA'AN
MEYAJ UTIA'AL LE PÁALALO'OB U MÉENTO'O' JUMP'EE KANBALIL KA TUUKULTO'O' NU KU BISO'O' JUMP'EE MÁALO' BÉJ.
LA DRAMATIZACION: ES UNA ACTIVIDAD EN QUE LAS PERSONAS ACTUAN DEPENDIENDO DE UN GUION. PERO EN LOS NIÑOS DESPIERTA SU IMAGINACION FORMANDOLE UNA MENTE CRITICA Y UTILIZARLO PARA APRENDER MEJOR.
LE BALTS'AMILO'OB: JUMP'EE MEYAJ TU'UX LE MÁAKO'OB KU BE'ETO'O BIX KU BETIK ULÁAK' MÁAK, TI' LE PÁALALO'OB TU AJALTA' U JEJELÁAS TÚUKUL U TIA'AL TU LÁAKA LE XOOKNAJIL TU MENTO'OB U JEJELA'AS T'AAN TS'OK TU KANBAL MÁALO.
DOLORES HERNANDEZ.
19/06/15
WAXAK P'ÉEL XOOK.
Ti lik sansamaj yáan balts'am tia'al malo'ob taj wa tia'al ba'axal, le'oloal le ken in meyaj yetel in mejen xoona'lo'ob seban u na'atko' le baax in k'aatik k'anzaj tumen kin méentik balts'anil le ken xook jajalt'an, k'aako'om bey xan leken in mejay juntul chic, chen beyo' ku m'aalo'ob na'atko'ob yeetel ki'imak óolal ku meyajo'ob.
Le ken u bíino'ob yéetel u na'tsilo'ob ku mentiko'ob xam balts'am tial u ts'a'abal je'máaxak ba'aj, lej óolal kin yaalaj ti lik yáan balts'am.
EL DRAMA
En la vida diaria ay dramas para estar bien o para jugar, por eso cuando trabajo con mis pequeños alumnos rápido entienden lo que quiero enseñarles, porque aplico la dramatización cuando leemos cuentos, cantamos también cuando trabajo un tema, solo así aprenden mejor y trabajan contentos.
cuando se van con sus mamas nacen drama para que les den cualquier cosa, por eso digo en la vida ay drama.
AJ KA'ANZAJ X-LUCIANA VILLAMONTE.
jach beyo' tu laakal le tsikbalo,le balts'amilo' tumen le palolo'bo' ku betiko'ob sansamal ti le baxalo'obo' tia'al u kaanbal le mejen palalo'obo'.
x-Irene may




U K'AY T'AANIL TI' U KAAJIL DZITBALCHE.
maalo'ob ak'aab in wet ajkansa'ajo'ob:
Ma' naak in ool xook le áanalte'. yaábach tsikbal ku e'esiko'on, in xooka' le tsikbal "kolomche'" le óok'ot ku beetko'ob tial u k'uubo'ob tjuntul maak ti le Noj Yum Kaab wa ti u laak' Noj Yumo'ob.
chen baale' uutstin t'aan bix le uchben kaajnalo' tu xooko'ob le k'iino'ob, iile'ex:
Le ti'o'ob kaajo'ob le xook'iin (noj xookbeenil) ti junp'e' 4 (kaan) ajau,8(waxak)kumk'u, wa ti' 28 ti Septiembre ti ja'ab 3113 wa 3114 a.C bey ku tuukulo'ob le maako'ob aj k'alayo'ob.
le noj xookbeenil tso'oki' ti le 21 ti Diciembre u ja'ab 2012. Yo'ole k'iin ya'ab tsikbal jo'osa'abi'.
Le ti'o'obe tu k'aajoolo'ob xookbeenil:
K'IIN: 1 DÍA (JUNP'E K'IIN)
UINAL: 20 DÍAS (JUNP'E' UINAL)
TÚN: 360 D'IAS (JUNP'E' JA'AB WA 18 UINALES)
K'ATÚN: 7200 DÍAS ( XOOK'IIN TI 20 TUNES WA 20 JA'ABO'OB TI 360 K'IINES)
BAKTÚN: 144,000 DÍAS ( XOOK'IIN TI 20 KATUNES WA 400 TUNES)
PIKTÚN: 2,880,000 DÍAS (XOOK'IIN TI 20 BAKTUNES WA 8,000 TUNES)
¡! ÍILE'EX BUKA'AJ U SÁAYABIL TI LE UCHBEN MAAKO' MAYAO'OB !¡
aj Kansa'aj Reynaldo Quijano K'an Che'.
LOS CANTARES DE DZITBALCHE
Buenas noches compañeros:
No me fastidia leer este libro, muchas cosas nos muestra. Leí la danza de las varas,una danza que hacen antes de ofrendar a una persona a su dios principal o a otro de sus Dioses.
Pero me gustó como antiguamente llegaron a hacer grandes conteos en el tiempo, por ejemplo:
ellos empezaron la "cuenta larga" el 28 de septiembre del año 3113 ó 3114 según algunos historiadores y terminó esa cuenta el 21 de Diciembre del año 2012. al respecto muchas cosas se dijeron de esa fecha.
Ellos conocieron la cuenta del:
K'iin o sea un día
Uinal ó un mes de 20 días
Tún o un año de 360 días
K'atún o 7200 días
Baktún o 144,000 días y el
Piktún o 2,880.000 días
!! vean cuanta sabiduría tenían los antiguos mayas ¡¡
Profr. Reynaldo Quijano Canché.
YAAN KANBAL TI' LE UUCHBEN MÁAKO'OB.KEN T'AANO'ON TI LE MAYAO', TIN T'AANO'OB TI LE JUMP'EE NOJOCH MIATSIL, TO'ON YAAN K'AOLTIKO'OB UTIA'AL TSIKBALTIK' IN PAALALO'OB YETE IN XOOKILNAAJ. JUMP'EE MIATSIL BIKIN NU KU KÍIMI.
RENE CANUL C.
U tsook in tsikbal
Yan tech u ja'ajil ti to'one' aj kansa'aj xook ti le masewal palalo'ob k'uubani' le miatsil Maya. Ti'al ma' u sa'ata' le saayab yan e'esiktio'obe', ti le chan paalalob,le tankelemo'ob yeetel le tan chi'ijlo'ob ti'al u ka'ajolo'ob ba'ax u seeten beeto'ob le Ma'yabo', ichil le xooko',le na'ato',le ts'aako', ichil le u lak jeje'elas meyajo'ob u béetmo'.
Aj Kansa'aj Reynaldo Kijano K'anché
u k'ayilo'ob Dzitbalche'ene'.
